Adaçayı
Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblütengewâchse, Lamiaceae (Labiatae)
Drugları: Adaçayı yaprağı; Salviae folium
Adaçayı eter yağı; Salviae aetherolaum
Adaçayının yaprakları ve çiçekleri çay ve lapa yapımında, eter yağı (hülasası=uçucu yağı ), natürel ilaç ve aroma tedavisinde kullanılır.
GiriÅŸ: Adaçayının 700 türü olduÄŸu ileri sürülmektedir ve bunlardan en önemlileri Tıbbi Adaçayı; Salvia officinalis, Dallı Adaçayı; Salvia triloba, Misk Adaçayı; Salvia sclerea, Yüksük Adaçayı; Salvia sideritis ve Ä°spanya Adaçayı; Salvia lavandulitolia ve de Çin Adaçayı; Salvia miltiorrihiza’yı sayabiliriz. Tıbbi Adaçayının yetiÅŸtiÄŸi Devamını oku
Acı biber
Familyası: Patlıcangillerden Nachtschatengewâchse Solanaceae
Drugları: Acı biber meyvesi Capsici fructus acer veya
Capsici fructescentis fructus
Acı biberin meyvesi ilaç tentür baharat yapımında ve sebze olarak yemek için veya yemeklere veya salatalara katmak için kullanılır.
GiriÅŸ: Patlıcangiller ailesinin bir alt grubu olan Capsicumgillere bibergiller) dahil takriben 30 tür ve bunlardan üretilen 30 kırmızı biber alt türü mevcuttur. Bizi tıbbi biber; Capsicum frutescens ve Kırmızıbiber; Capsicum annumum ilgilendirmektedir. Acı biberle Kırmızıbiber birbirleriyle aşılanarak çok çeÅŸitli türler üretilmiÅŸtir. Eskiden yemek ve salataya katılan ve sindirim bozukluklarında ve de üşütmeye karşı kullanılmıştır. Son 10 yıldır yapılan araÅŸtırmalarda Acı biber ekstrasından elde edilen merhemlerin aÄŸrıları dindirici özelliÄŸe sahip olduÄŸu ve yan tesirinin de önemsiz (kızarıklık yanma gibi geçici) olması nedeni ile tercih edilir olmuÅŸtur. Vatanı Güney Amerika olan biber Ä°spanyollar tarafından Avrupa’ya getirilmiÅŸ ve bitki kısa sürede tropik ve subtropik ülkelerde çok yaygın olarak yetiÅŸtirilmeye baÅŸlanmıştır. Sadece Hindistan’da yılda 250.000 ton Acı biber Devamını oku
Aslan otu
Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblütler, Lamiaceae
Drugları: Aslan otu; Leonuri cardiacae herba
Aslan otundan çay, tentür ve natürel ilaç yapılır.
GiriÅŸ: Aslan otu Ballıbabagillerin bir alt grubu olan Lamiinaegillerden olup bu grubunda bir alt grubu olan Leonurus gillerin bir üyesidir. Leonurus gillerin bilinen 25 türü mevcuttur ve bunların en önemlisi ve en yaygın olarak kullanılan türleri; Türkistan Aslan otu; Leonurus cardiaca ve Japon Aslan otu; Leonurus Japonicus’tur. Bizi daha çok Türkistan Aslan otu ilgilendirmektedir. Bu nedenle de bu bitkiyi inceleyeceÄŸiz. Türkistan Aslan otunun asıl vatanı Türkistan olup buradan Anadolu ve Balkanlara ve Rusya üzerinden de Avrupa’nın batısına kadar geniÅŸ bir alana yayılmıştır. Amerika’ya götürülen bitki orada da yabanileÅŸerek yayılmıştır. Latincede Leo=Aslan ve Uru=Kuyruk anlamına yani Leonurus aslankuyruÄŸu anlamına gelir. Yunanca Cardiaca (Kardia) kalp anlamına gelir. Bundan da bu bitkinin eskiden kalp rahatsızlıklarına karşı kullanılÂdığı anlaşılır. Bitkiye AslankuyruÄŸu ismi verilmesi saplarının alt kısmının yapraksız, orta ve üst kısmı sık yapraklı olması nedeni ile AslanÂkuyÂruÄŸuna benzer. Ayrıca çiçekleri aÄŸzını açan AslanaÄŸzına benzer.
Botanik: Boyu 50-180 cm olan bitki çok yıllık dikine yükselen genellikle çatallaÅŸmayan, gövdesi dört köşeli, içi boÅŸ, tüylü, üzeri genellikle yeÅŸil renkli olmakla birlikte bazen (yaz ve sonbaharda) esmer, kahverengimsi ve hatta kızıl renkli olabilir. Yaprakları karşılıklı bir sonraki ile çapraz, üst kısımları açık, alt kısımları koyu yeÅŸil renkli ve uzun saplıdır. Alt yapÂrakları 5-7 derin loplu adeta diÅŸli yani loplar sivri, orta yaprakları üç loplu ve en üstteki yaprakları yeÅŸil iken olgunlaÅŸan yaprakları esmer kahveÂrengimsi veya kızılımsı mor bir renge dönüşür. Çiçeklerin taç yaprakları beyaz, açık pembe veya kan kırmızısı renkte, üzeri tüylü iki çenekli ve aÄŸzını açmış aslanaÄŸzına benzer. Çiçekleri çelenk ÅŸeklindeki kalkanlara dizilmiÅŸtir. Kökleri saçak ÅŸeklinde ve ayrıca çevresine yayılan yan kökÂlerle kısa zamanda çevresine yayılarak kümeler oluÅŸturur. Aslan otu, Kurt otu, Kedi başı otu, Ballıbaba otu, Yapışkan otu ve Boz otuna benzer bu nedenle birçok yazar Aslan otu ile Kurt otunu birbirine karıştırmakÂtadırlar. Buna dikkat edilmelidir.
YetiÅŸtirilmesi: Aslan otunu Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiÅŸtirÂmek Devamını oku
Ananas
Familyası: Ananasgillerden, Ananasgewâchse, Bromeliaceae
Drugları: Ananas özsuyu; Ananas succus
Ananas meyvesi; Ananas fructus
Ananas meyveleri kesilip toplandıktan sonra geriye kalan kökleri aseton veya metanol ile işlenerek Ananas özsuyu elde edilir. Bu sudan natürel ilaç yapılır.
GiriÅŸ: Ananasın vatanı,Güney ve Orta Amerika olup oradan Batı Asya’nın ve Afrika’nın tropik bölgelerine yayılmıştır. Ananasın bilinen ve kullanılan bu türünde ayrıca alt türleri de vardır ve bunların hepsi de kullanılabilir. Ananasın gövdesinin sapından kütük elde edilen bitki özünden natürel ilaçlar elde edilir. Eskiden Amerika’daki Kızılderililer tarafından Ananas yaprakları ile tedavi yapılmıştır.
Botanik: Ananas çok yıllık bir bitki olup ilk iki yıl çiçek açmaz ve sadece rozet yaprakları ile kendini gösterir. Rozet yaprakları uzun, ince, ÅŸerit ÅŸeklinde, uzunca, uç kısmı sivrice, kenarları hafif kalkarak oluk ÅŸeklini alır ve koyu yeÅŸil renklidir. Rozet yaprakları kısa ve küt gövde üzeÂrindedir. Üçüncü yıldan itibaren uzunca bir sap üzerinde viÅŸneçürüğü renginde çiçek açar ve çiçeklerin göbeÄŸinden meyvesi olgunlaÅŸmaya baÅŸlar. Meyvesi olgunlaşınca altın sarısı bir renk alır ve meyvesinin ucunda Devamını oku
Çoban çantası otu
Çoban çantası otu, Hirtentâschel, Capsella bursa-pasturis
Çoban kesesi
Çoban torbası
Çıngıldak otu
Basur otu
Kan otu
Rahim otu
Familyası: Turpgillerden, Kreuzblütler, Brassicaceae (Cuciferae)
Drugları: Çobançantası otu; Bursae pastoris herba
Çobançantası otunun kökleri hariç tamamı çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır.
Giriş: Çobançantası otu Turpgillerin alt grubu olan Capsellingillerden olup bu gruba 6 adet bitki dahildir. Fakat şifa maksadı ile sadece Çobançantası otu kullanılır. Latince Capsella<<Kapsül>>, Bursa<<Çanta>> ve Pastor<<Çoban>> anlamına gelir. Türkçede Çobançantası otu diye anılır çünkü çobanların yanlarında taşıdıkları çantaya Çobançantası otunun meyve kesecikleri çok benzer. Tarihte ilk defa Hippokrates (460-377) Rahim rahatsızlıklarına karşı kullanmıştır. Hienonymus Bock (1498-1554) kanamaları durdurduğunu beyan etmiştir ve günümüzde bu yönde araştırmalar yapılmıştır. Vatanının Akdeniz ülkeleri olduğu tahmin edilen bitki günümüzde dünyanın birçok ülkesinde yabani olarak yetişmektedir.
Botanik: Çobançantası otu yetiştiği toprağa ve iklime göre farklılık gösterir Devamını oku