Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblütler, Lamiaceae
Drugları: Aslan otu; Leonuri cardiacae herba
Aslan otundan çay, tentür ve natürel ilaç yapılır.
GiriÅŸ: Aslan otu Ballıbabagillerin bir alt grubu olan Lamiinaegillerden olup bu grubunda bir alt grubu olan Leonurus gillerin bir üyesidir. Leonurus gillerin bilinen 25 türü mevcuttur ve bunların en önemlisi ve en yaygın olarak kullanılan türleri; Türkistan Aslan otu; Leonurus cardiaca ve Japon Aslan otu; Leonurus Japonicus’tur. Bizi daha çok Türkistan Aslan otu ilgilendirmektedir. Bu nedenle de bu bitkiyi inceleyeceÄŸiz. Türkistan Aslan otunun asıl vatanı Türkistan olup buradan Anadolu ve Balkanlara ve Rusya üzerinden de Avrupa’nın batısına kadar geniÅŸ bir alana yayılmıştır. Amerika’ya götürülen bitki orada da yabanileÅŸerek yayılmıştır. Latincede Leo=Aslan ve Uru=Kuyruk anlamına yani Leonurus aslankuyruÄŸu anlamına gelir. Yunanca Cardiaca (Kardia) kalp anlamına gelir. Bundan da bu bitkinin eskiden kalp rahatsızlıklarına karşı kullanılÂdığı anlaşılır. Bitkiye AslankuyruÄŸu ismi verilmesi saplarının alt kısmının yapraksız, orta ve üst kısmı sık yapraklı olması nedeni ile AslanÂkuyÂruÄŸuna benzer. Ayrıca çiçekleri aÄŸzını açan AslanaÄŸzına benzer.
Botanik: Boyu 50-180 cm olan bitki çok yıllık dikine yükselen genellikle çatallaÅŸmayan, gövdesi dört köşeli, içi boÅŸ, tüylü, üzeri genellikle yeÅŸil renkli olmakla birlikte bazen (yaz ve sonbaharda) esmer, kahverengimsi ve hatta kızıl renkli olabilir. Yaprakları karşılıklı bir sonraki ile çapraz, üst kısımları açık, alt kısımları koyu yeÅŸil renkli ve uzun saplıdır. Alt yapÂrakları 5-7 derin loplu adeta diÅŸli yani loplar sivri, orta yaprakları üç loplu ve en üstteki yaprakları yeÅŸil iken olgunlaÅŸan yaprakları esmer kahveÂrengimsi veya kızılımsı mor bir renge dönüşür. Çiçeklerin taç yaprakları beyaz, açık pembe veya kan kırmızısı renkte, üzeri tüylü iki çenekli ve aÄŸzını açmış aslanaÄŸzına benzer. Çiçekleri çelenk ÅŸeklindeki kalkanlara dizilmiÅŸtir. Kökleri saçak ÅŸeklinde ve ayrıca çevresine yayılan yan kökÂlerle kısa zamanda çevresine yayılarak kümeler oluÅŸturur. Aslan otu, Kurt otu, Kedi başı otu, Ballıbaba otu, Yapışkan otu ve Boz otuna benzer bu nedenle birçok yazar Aslan otu ile Kurt otunu birbirine karıştırmakÂtadırlar. Buna dikkat edilmelidir.
YetiÅŸtirilmesi: Aslan otunu Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiÅŸtirÂmek mümkündür. Aslan otu tohumları ile veya kökünden bir parça ekiÂlerek yetiÅŸtirilir.
Hasat zamanı: Aslan otunun kökleri hariç tamamı yerde 5-10 cm kesiÂlerek demet yapılır. Balkon veya terasa asılarak kurutulur. Åžayet tentürü yapılacak ise taze olarak iÅŸlenir. Maalesef ÅŸifalı bitkiler toplama, kurutÂma, paketleme ve depolama iÅŸlemleri sırasında çok yanlışlar yapılÂmakÂtadır. Bitkinin ÅŸifalı kısmı yaprak veya çiçekleri ise asla GüneÅŸ altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kurutulmalıdır. Ayrıca örneÄŸin bitki 5 günde kurudu ise, 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleÅŸimindeki eterik yaÄŸları kaybettiÄŸinden kalitesi düşer. Sadece bitki kökleri GüneÅŸ’te kurutulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip depolanÂması gerekir. Åžifalı bitkilerin Aktarlarda açıkta satılması kalitesini kısa sürede düşürür ve etkisini oldukça azaltır.
Birleşiminde: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Araştırmalar: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Tesir şekli: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Kullanılması:
a) AraÅŸtırmalara göre sinirsel kalp rahatsızlıkları, kalp kasları rahatÂsızlıkları (Myokard) kalp damarı sertliÄŸi, yüksek tansiyon, kalp zafiÂyeti ve hipertroide (kalkan bezinin aşırı salgı üretmesine karşı) karşı kullanılır.
b) Komisyon E’nin 13/03/1986 tarih ve 50 nolu Monografi bildirisinde Aslan otu veya preparatlarının baÅŸta sinirsel rahatsızlıkları ve hipertroidizm’e (kalkan bezinin aşırı hormon üretmesi) karşı kulanıÂlabileceÄŸi beyan edilmiÅŸtir.
c) Homeopati’de; Aslan otu tentürü sinirsel rahatsızlıklar, sinirsel kalp rahatsızlıkları, kalp çarpıntısı, kalp krampları, hipertroidizm, adet yokluÄŸu (amenore=adetin azlığı veya yokluÄŸu, bunun menapozla ilgisi yoktur), uyuyamama, ÅŸiÅŸkinlik, korku ve nefes darlığına karşı kullanılır.
d) Halk arasında; kalp çarpıntısı, sinirsel kalp rahatsızlıkları, hiperÂtroidizm, aşırı heyecanlanma, bronÅŸitli astım, menapoz, adet yokÂluÄŸu, yüksek tansiyon ve sinirsel gerginlik gibi rahatsızlıklara karşı kullanılır.
Çayı: İki kahve kaşığı kurutulmuş, ince kıyılmış Aslan otu demliğe konur ve üzerine 300-400 ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dk demlenmeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları:
Homeopati’de: Taze Aslan otundan 20 gr ince kıyılarak bir ÅŸiÅŸeye konur ve üzerine 80 ml %70′lik alkol ilave edilerek 4-6 hafta güneÅŸ ışınlarından uzakta muhafaza edilir. ÅžiÅŸe iki günde bir çalkalanır ve bu süre sonunda süzülerek Homeopati’de <<Leonurus cardiaca>> adı ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-5 defa 10-15 damla 4-6 hafta süreyle alınır.
Hastalığın belirtileri (semptom):
1) Adet yokluğu ile belirgin karın ağrısı
2) Sinirsel gerginlik ve aynı zamanda ateş
3) Cinsel organlarda kramp
4) Gözler kuru, dil kuru ve derin yırtıklı
5) Menapoz rahatsızlıkları
6) Hipertroidizmin sebep olduğu kalp çarpıntısı
7) Bu gibi hallerde Aslan otu tentürü kullanılır.
Yan tesirleri: Tarife uyularak kullanıldığında herhangi bir yan tesiriyokÂtur. Åžayet aşırı miktarda alınır ise kusma ve iç kanamaya sebep olabilir.