Aşırı uyuma, uykusuzluk kadar sık görülmeyen bir hastalıktır.Ancak, aşırı uykunun da sebepleri araÅŸtırılmalı “uyarıcı ilaçlar”la tedavisine çalışılmalıdır.Aşırı uyuma rahatsızlığının ailevi yani kalıtımla ilgili olduÄŸu tezi hayli kuvvetli görünmektedir.
Sebepleri;
- Narkolepsi sendromu (aşağıda izah edilecek)
- Alkol ve diğer bastırıcı ilaçlar
- Uyku-uyanıklık çizelgesinde bozulma
- Menstruasyın (aybaşı) ile gelen aşırı uyku
- Huzursuz bacak sendromu ve uyku apneleri
Açıklama: Aşırı uyuma bozukluÄŸunun en sık rastlanan sebebi “Narkolepsi“dir.Merkez sinir sisteminde REM yahut diÄŸer adıyla D uykusunu idare eden mekanızmanın bozulması ile ortaya çıkan anormaliÄŸi “narkolepsi” terimiyle açıklıyoruz. Narkolepsi,aşırı uyuma arzusu,uyku felci,hipnogojik hallusinasyonlar ve katalepsi olarak dört ÅŸekilde tezahür eder. “Aşırı uyuma arzusu” açıklama gerektirmeyen bir tabir olduÄŸundan “uyku felci”ni izah edelim.
Hasta gündüz uyanık iken birkaç saniye müddetle hiçbir kasını oynatamaz duruma gelir.Uyku felcinin sona ermesiyle hasta uyuma ihtiyacı duyar.”Hipnogojik hallusinasyon” da hasta uykuya dalmak üzere iken veya uykudan uyandığı zaman birkaç saniye müddetle tuhaf sesler ve görüntüler algılar.Bu müddet içinde dehÅŸete kapılır ve çok korkar.Hallusinasyonlar (varsanılar) geçince ÅŸuuru yerine gelir.Yanıldığını anlayıp normal akıl durumuna döner.
“Katalepsi“ye gelince: ÇoÄŸu zaman çene ve baÅŸ kaslarında nadiren bütün vücut kaslarında kontrolün kaybolması halidir.Kaslarda aniden baÅŸlayan gevÅŸeme,organların sarkarak anormal bir görünüş kzanmasına yol açar.
Aşırı uyku bozukluklarının hemen hepsi,on ila yirmi bir yaşlarında ortaya çıkar,kırk yaşına doğru da kendiliğinden ortadan kalkar.Kırk yaşından sonra devam eden aşırı uyku bozuklukları bir rahatsızlık işareti sayıldığından dikkatle incelenmesi gerekmektedir.
Gece vardiyalarında çalışanlar,gece ders çalışmaya alışkanlık haline getiren öğrenciler,akşamları alkol ve uyuşturucu alanlar,gece eğlencelerine düşkün olarnalar,cinsel arzularını kontol altında tutmasını bilmeyenler aşırı uyku bozukluğu çeken hastaların büyük ekseriyetini oluşturmaktadır.
