• AIDS, (Acquired Immune Deficieny Syndrome) vücudun bağışıklık sistemini çökerten HIV ( Human Ä°mmunodeficency Virüs) virüsünün yol açtığı bir hastalık. Dünyada her gün yaklaşık 16 bin kiÅŸinin yakalandığı düşünülen AIDS, bağışıklık sistemini çökertmesi nedeniyle vücudu her türlü mikroba karşı dirençsiz bırakıyor.
• HIV virüsü, uzun yıllar sessiz kalsa bile diÄŸer hastalıkların oluÅŸumunu hızlandırıp organizmayı sinsi sinsi yok ediyor. Zararsız hastalıklar bile bağışıklık sistemi hasar görmüş insanlarda ağır ve ölümcül durumlara neden olabiliyor.
• CÄ°NSEL TEMAS VE KAN
• AIDS üç yolla bulaşıyor. Cinsel iliÅŸki, kan yoluyla ve anneden bebeÄŸe. Bunların dışında AIDS in bulaÅŸması hemen hemen imkansız. AIDS li kiÅŸi ile kucaklaÅŸmak, el sıkışmak, kullandığı tabak, çatal, bardak gibi eÅŸyaları kullanmak veya aynı sosyal ortamlarda bulunmak hatta aynı havuzu kullanmak bile hastalığın bulaÅŸması için risk taşımıyor.
• AIDS en çok cinsel iliÅŸki yoluyla bulaşıyor. Cinsel iliÅŸki sırasında cinsel organlarında ve makattaki zedelenmeler mikrobun vücuda girmesine neden oluyor. AIDS in bulaÅŸması için cinsel organların zedelenmiÅŸ olması da ÅŸart deÄŸil. En fazla risk altında olanlar ise kadınlar. Çünkü meni yüksek yoÄŸunlukta mikrop içeriyor.
• Kan ve kan ürünleri, organ ve doku nakli, tıraÅŸ bıçağı, diÅŸ fırçası ve enjektör paylaşımıyla bulaşıyor. Mikroptan arındırılmamış yani sterilize edilmemiÅŸ iÄŸne, enjektör, makas, jilet hatta manikür-pedikür için kullanılan kesici aletler her zaman risk taşıyor.
• AIDS; kan ve cinsel temas dışında anneden bebeÄŸe de bulaÅŸabiliyor. Hamilelikte, doÄŸum sırasında veya anne sütü ile bebeÄŸe geçebiliyor.
• AIDS,
• Günlük yaÅŸamda ve sosyal iliÅŸkilerle,
• Öpüşme, dokunma, sarılma, el sıkışmayla,
• Herkese açık tuvalet, havuz, duÅŸtan,
• BaÅŸkalarının eÅŸyalarını kullanmakla
• Sinek, böcek sokması, hayvan ısırmasıyla BULAÅžMIYOR
• AIDS Ä°N BELÄ°RTÄ°LERÄ° ,
• Günler veya aylar süren ateÅŸ,
• Gece terlemesi,
• Ä°ÅŸtah azalması,
• Uzun süreli yorgunluk hissi,
• %25 10 dan fazla kilo kaybı,
• Eklem yerlerinde ve kaslarda aÄŸrı,
• Nedeni belirsiz , uzun süreli boÄŸaz aÄŸrısı,
• Nedeni belirsiz lenf bezlerinin ÅŸiÅŸmesi (lenfadenopati),
• Uzun süreli ishal,
• Tekrarlayan enfeksiyonlar,
• Çok yaygın görülmeyen hastalıklara yakalanmak.

KORUNMA YOLLARI:

• Her türlü cinsel iliÅŸkide prezervatif kullanın.
• Cinsel partnerinizin geçmiÅŸinde böyle bir hastalık olmasa da korunun. Unutmayın partneriniz doÄŸru söylemiyor olabilir.
• Ne olursa olsun baÅŸka biriyle ortak enjektör kullanmayın.
• Kan verirken ya da alırken, diÅŸ hekimi koltuÄŸunda ve kuaförde kullanacağınız aletlerin sterilizasyonundan emin olun.
• Hamilelikten korunmak için prezervatiften baÅŸka yöntemler kullanıyor olsanız da AIDS i düşünerek partnerinize prezertvatif kullanması için baskı yapın.
• BaÅŸkasının özel aletlerini kullanmayın, kendi aletlerinizi kullandırtmayın . EÄŸer bu aletleri kullanmak veya kullandırmak zorunda kalırsanız bir daha kendiniz kullanmadan önce kolonya veya alkolle dezenfekte edin.
• Evlenmeden önce AIDS testi yaptırın.
• Cinsel geçimiÅŸini bildiÄŸiniz bir partnerle tek eÅŸli yaÅŸamanız AIDS den korunmak için iyi bir yöntemdir, UNUTMAYIN.

AIDS LE Ä°LGÄ°LÄ° BAZI SORULAR:

-AIDS i önleyecek bir aşı var mı?

Şu an için yok.

-Öpüşmeyle bulaşır mı?

Kandaki ya da tükürükteki virüs başka birine ancak o kişinin ağzında kesik varsa geçebilir.

-Sivrisinek sokması, ter, aksırık, gözyaşı, yiyecek, içeçek, çatal, kaşık, bardak, yüzme havuzundan bulaşır mı?

Hayır.

-AIDS li kişiye dokunmak, el sıkışmak veya sarılmak tehlikeli mi?

Hayır. HIV, hapşırmak ve öksürmekle bulaşmaz. Köpek, kedi ve diğer hayvanlardan virüsü kapmazsınız.

-Oral seksle HIV bulaşır mı?

Eger enfekte sperm ya da vajinal sıvılar, cinsel ilişkideki diger kişi tarafindan ağıza alınırsa risk yükselir. Ağızdaki ya da dudaklardaki küçük çatlaklar virüs için bir giriş yolu olabilir.

-Daha çok erkekten kadına mı kadından erkeğe mi bulaşıyor?

Erkekten kadına bulaşma oranı, kadından erkeğe bulaşma oranından daha yüksek. Erkek, prezervatifsiz olarak boşaldığı zaman kadın, HIV taşıyabilen daha yüksek hacimdeki sperm sıvısına açık duruma gelir. Bu yüzden korunmasız sekste kadın daha büyük risk altında.

-HIV virüsü dış ortamda yaşayabilir mi?

HIV, açık havaya maruz kaldığında uzun süre yaşayamaz. Dış ortamda ısı, kuruma, su, sabun ve deterjanlar nedeniyle tahrip olur. Spermdeki ve vajina salgısındaki HIV, dış ortamda birkaç saatte, kuru ortamda ise yarım saatte ölür. HIV kurumuş kanda da kısa zamanda ölür. Yine de dökülmüş kan, sperm ve diğer beden sıvıları küçük de olsa risk oluşturur. Bu yüzden riskli eşyaların, sulandırılmış çamaşır suyu ile veya bir kaç dakika kaynatılarak temizlenmesi gerekir.

-Deri HIV den nasıl arındırılır?

Su ve sabunla iyice yıkama ile HIV de deriden uzaklaştırılabilir. Yıkandıktan sonra derinin alkol ile temizlenmesi gerekiyor. Yaralanma durumunda yara yeri, önce sabun ve su ile iyice yıkanmalı, ardından betadin gibi bir antiseptik ile temizlenmeli.

-Kan vermek ya da almak güvenli mi?

Kan almak için steril malzeme kullanılan yerlerde kan verirseniz, HIV ile enfekte olmanız mümkün değil. Eğer kullanılan malzemelerden emin değilseniz kan vermeyin. HIV ile temas ettiginizi düşünüyorsanız ve bir HIV testinden geçmediyseniz, kan vermeyin.

-Diş tedavisinde risk var mı?

Eğer her iki hasta arasında aletler sterilize edilirse riskli değil.

-AIDS testinde neye bakılır?

HIV vücuda girdiğinden itibaren, vücutta bununla savaşmak için özel antikorlar oluşur. Eliza diye bilinen testle kanda, hastalığa sebep olan mikroba karşı gelişmiş olan antikor olup olmadığına bakılır. Antikorların Eliza yöntemiyle ölçülebilecek düzeye ulaşması için 3 aylık bir süreye (pencere dönemi) ihtiyaç vardır. Bu nedenle test, bulaşma olduktan 3 ay sonra yapılmalıdır.

Test sonucu HIV(%2B) (HIV Pozitif) çıkarsa kişi kanında bu antikorları taşıyor demektir. Bu da kişinin AIDS virüsüyle karşılaştığı anlamına gelir. Ancak testin yalancı pozitif çıkma ihkimali de vardır. Kişinin HIV pozitif olduğunun seylenebilmesi için Westernblood testi denen doğrulama testinin de yapılıp sonucunun pozitif olması gerekir.

Eğer test (-) çıkarsa bu, kişinin AIDS virüsü taşımadığı anlamını taşımıyor. Emin olmak için üçüncü ayın sonunda tekrar test yaptırılır. Çünkü kan testi virüs vücuda girdikten 3 ay sonrasına kadar virüsü gösteremeyebilir. %DCçüncü ay yapılan test yine (-) çıkarsa rahatlayabilirsiniz.

AIDS, Sağlık Bakanlığı na bildirilmesi zorunlu bir hastalık. Ama bu bildirim isimle yapılmıyor. İsminizin baş harfleri ve doğum yılınız kullanılarak kodlanıyor. Bunun dışında tedavinizden sorumlu doktor ve ekibi dışında kimseye söylenmemesi gerekiyor.

AIDS çok tehlikeli bir hastalık ve kapımızı çalmadan giriyor, dikkat edelim.